Li gor rapora Servîsa Kurmancî ya Kurdpress`ê ji zarê AFP`ê, Hevserokê PYDê Salih Mislim îdiaya rayedarên Enqereyê ku eleqeya wan bi êrişa komkujî re heye red kir.

Her wiha Hevserokê Partiya Yekîtiya Demokratîk Salih Mislim daxuyaniyek da ajansa ajansa RIA Novostiyê û got: ‘ Tu eleqeya me bi êrişa komkujî ya Enqereyê re tuneye. Qet ev sûcdarî ne rast in. Ev bûyera ku qewimiye, tekoşîna Tirkiyeyê ya bi DAIŞê ve girêdayî ye û hê jî gelek unsûrên DAIŞê ku li Tirkiyeyê dijîn hene.’

Serokwezîrê Tirkiyeyê Ahmet Davutoglu, wekî berpirsê êrişa Enqereyê ku 28 kes hatibûn kuştin û 61 kes jî birîndar bibûn, Yekîneyên Parastina Gel (YPG) ku baskê PYDê ye berpirs nîşan dabû.

"ڕۆحی زهمانه پێمان دهڵێت: لهگهڵ ڕێزدانان بۆ سنوورهکان، ئێمه دهبێت له دهرهوهی سنوورهکانی خۆمان ناوچهی هاوبهشی ئابووری، سیاسی و فەرهەنگی دروست بکهین و بهم شێوهیه خهڵک له یهکتر نزیک ".

ئهمە یەکێک لە وتهکانی عومهر چلیک وتهبێژی پارتی داد و گهشه (AKP) له کۆبوونهوهیهکی ڕۆژنامهوانی له ڕێکهوتی 4ی فێبریوێری بوو. ناوبراو ههروهها به ڕاشکاوی ڕایگهیاند که پهیماننامهی سایس پیکۆ که 100 ساڵ لهوە پێش له ڕۆژههڵاتی ناوهڕاستدا دامهزرا، "دهستکرد" بوو و "ڕوانگهی سهرهتایی و سهدهی نۆزدهههمیی دهوڵهت-میللهت" دهبێت پێداچوونهوهی لهسهر بکرێت.

ئهم ڕوانگه نوێیه ههر ئهو شتهیه که تورکیا بۆ تێپهڕین له قهیرانێک که بهرهوڕووی بووهتهوه، واته قهیرانی باکووری سووریا، پێویستی پێیه.

لایهنگریی ویلایهته یهکگرتووهکانی ئهمریکا له پارتی یهکێتی دیموکراتیکی سووریا (PYD) به تهواوی دیار بووه. ههر ئهو ڕۆژهی که به بۆنهی پێداگریی تورکیا ڕێگه به PYD نهدرا که له دانوستانی ژێنێڤدا بهشداری بکات، برێت مهک گۆرک نوێنهری باراک ئۆباما، سهرۆک کۆماری ویلایهته یهکگرتووهکان له ئیئتیلافی دژ به دهوڵهتی ئیسلامیی عێراق و شام (داعش) له کانتۆنهکانی باکووری سووریا دیداری کرد و وێنهکانی ئهم چاوپێکهوتنهی له تویتێردا بڵاوکردهوه.

ڕووسیاش له کاتێکهوه که پهیوهندییهکانی لهگهڵ تورکیا تووشی ئاڵۆزی بووه، ئیدی له پاڵپشتیی ڕاشکاوانه له PYD درێخی نهکردووه. وێڕای ئهمه، حهوتهی ڕابردوو PYD ڕایگهیاند که به نوێنهرایهتی له سێ کانتۆنی باکووری سووریا له مۆسکۆ نووسینگهی نوێنهرایهتی دهکاتهوه.

وێدەچێت که چیدی ناتوانین بهربهست له بۆ پێکهاتنی شوناسی کوردی لهباکووری تورکیا دابنین. شهرعییهتی نێونهتهوهیی و متمانه بهخۆیهک که PYD به بۆنهی دهوری له بهرنگاربوونهوهی داعش بهxadدهستی هێناوه، زۆر باشه.

له لایهکی دیکهوه کێشهی تورکیا لهگهڵ PYD ، هاوکاریی ئهم وڵاتهی لهگهڵ ویلایهته یهکگرتووهکانی ئهمریکا بهرهوڕووی کێشه دهکاتهوه. له حاڵێکدا که ئهمریکا له بهرهنگاربوونهوهی گۆڕهپانی دژ به داعش، به گشتی به PYD و لقی سهربازیی ئهم پارته، واته یهکینهکانی پاراستنی گهل (YPG) پشتی بهستووه، ئهنقهره سووره لهسهر دژایهتیxad لهگهڵ ئهم بڕیاره و ههر ئهمهش بۆته هۆی ڕاوهستانی ههموو گهڵاله هاوبهشهکانی دوو وڵات. به کورتی، کێشهی PYD به تهواوی تهنگی به تورکیا ههڵچنیوه و توانستی خۆنواندنی لێ ستاندووە.

وێڕای ئهمه، وهها بهدی دهکرێت که بهشار ئهسهد سهرۆک کۆماری سووریا، PYDهی وهکوو ئامرازێک و له ناوچهکانی باکووری سووریا وهکوو ناوچهیهکی نێوان له بهرانبهر تورکیا بهکار دێنێت. ههروهکوو باوکی خۆی، حافز ئهسهد که له ساڵهکانی دهیهی 1980 و 1990 به ماوهی نزیک به 20 ساڵ له دیمهشق میوانداری له عهبدوڵڵا ئۆجهلان ڕێبهری پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) دهکرد. خراپترین بهشی ئهم کێشهیه، گهڕانهوه بهرهو دوا له تورکیایه. به پاڵپشتیی بهربڵاو له PYD YPG، PKK توانیویه که چالاکییهکانی خۆی له ناوخۆی تورکیا لهسهر بگرێتهوه و توندتری بکاتهوه.

به ڕوانینێکی زیرهکانه دهتوانین به ڕوونی ببینین که ئاسایی کردنهوهی پهیوهندییهکان لهگهڵ PYD دهتوانێت کارتی کوردهکان له دهستی بهشار ئهسهد بستێنێتهوه و ڕێگه بۆ هاریکاری زۆرتر لهگهڵ ویلایهته یهکگرتووهکانی ئهمریکا و چارهسهریی قهیرانی ناوخۆ باشتر بکات. پاش ئهمهش، قهیرانی چارهسهرنهکراوی سووریا بووهته هۆی درووستبوونی کیشهگهلێک که تورکیا به تهنیایی ناتوانێت چارهسهریان بکات. بوونی شوناسی کوردی لهگهڵ پهیوهندییهکی دۆستانه به درێژایی سنوورهکانی تورکیا دهتوانێت ناوچهیهکی حایێل له بهرانبهر زۆرێک لهم کێشانه درووست بکات. به دڵنیاییهوه بۆ ئهنقهره باشتر ئهوهیه که له دراوسێیهتی خۆی، کهسێکی هاوئاههنگ لهگهڵ خۆی ببینێت، نهک حکوومهتێک که لهژێر کاریگهری هێزه بیانییهکانی دیکه به ڕێوه دهچێت.

ههر بهم بۆنهوه، تاکه ڕێگا بۆ بهدهست هێنانی ئهم ڕێگهچاره ئایدیالە، قبووڵکردنی شێوهیهکی بیرکردنهوهیه که عومهر چلیک باسی لێ دەکات.

تارق چلنک ڕێبهری ئێکۆپۆلیتیک، که بنکهیهکی ڕاوێژکاریی سهربهخۆیه و له ساڵی 2007 بۆ لێکۆڵینهوه سهبارهت به کێشهی کوردهکان دامهزرا، ماوهیهکی زۆره که لهسهر ئهم مۆدیله کار دهکات. من لە گەڵ چلنک گفتوگۆم کرد و مۆدیلێکی سهرو نهتهوهیی بۆ باس کردم که به بڕوای ئهوان تورکیا دهبێت ههرچی زووتر بهکاری بهێنێت.

چلنک وتی تورکیا دهبێت کوردستانی سووریا له بواری ئابووری، فەرهەنگی، سیاسی و زانیاری-هێمنایهتی یهکدهست بکات و زیادیکرد که ئهنقهره دهبێت لهگهڵ ئهم ناوچهیهدا پهیوهندیی بازرگانی ئهنجام بدات، ههر بهو چهشنه که لهگهڵ حکوومهتی ههرێمی کوردستان له باکووری عێراقدا پەیوهندی بازرگانی ههیه، و دهبێت بۆ بنیاتنانهوهی سهرلهنوێی سهربازی و لۆجێستیکیی کوردستانی سووریا یارمهتی بدات و پاڵپشتی بکات.

ناوبراو وتیشی: "بانکهکانی تورکیا دهبێت لهوێدا پەل داکوتن، ئهرتهشی تورکیا دهبێت دهست به فێرکاریی سهربازیی YPG بدات. له جێگای بنکهکانی ئاسمانی ئهمریکی و ڕووسی، دهبێت پێگهی ئاسمانی تورکیا لهوێ دابمهزرێت. ئێمه تهنانهت دەبێ لە پێناو دامهزرانی پهرلهمانی ئهوانیش یەکەم هەنگاوەکان هەڵێنین، ئەویش بە شێوەی "مۆدیلێکی کانتۆنی دیموکراتیک".

چلنک ئاماژهی بەوەدا که "وهکوو پێش مهرجێک، PYD دهبێت ئیزن بدات که ئهو تورکەمان و عهرهبانهی که له ناوچهکهدا دهرکراون، بگهڕێنهوه. به واتایهکی دیکه، PYD دهبێت تێبکۆشێت که له هاوئاههنگی لهگهڵ کهسانی دیکه، درێژه به ژیانی خۆی بدات".

ئهم مۆدیله زۆر ژیرانه بهدی دهکرێت، بهڵام ئێستا که قهیران و تهنگهژه له ناوخۆی تورکیادا گهیشتووهته ئهم ئاسته، چۆن دهتوانین لهگهڵ PYD پهیوهندی بگرن؟ چلنک دهرئهنجامی ئهم هاوکێشەی ئاوەژوو. ئهو لای وایه که کێشاندنی PYD و YPG به بوارێکی دیموکراتیک و مهدهنی و پێکهێنانی بوونێکی خۆسهرییانه له باکووری سووریا، دهبێته هۆی هاندانی PKK. ئهم کاره دهبێته هۆی ئهوهی که ئهم ڕێکخراوه "ناوچهی سهربهخۆی ناڕاستهوخۆ" وهدهست بێنێت و له ئاکامدا بهرهو چەک داماڵین هان بدرێت. ناوبراو زیادیکرد: "بهم شێوه، ئهنقهره شێوهیهکی دهرچوون له قهیرانی نیشانی PKK داوه".

به کورتی، چلنک "چهکدانانی له ڕێگای PYDهوه" ئاراستە دەکا و ڕیگهچارهیهک بۆ چارهسهری قهیرانی کوردستانی سووریا پێشنیار دهکات.

وهها بهدی دهکرێت که ئهم ڕوانگه سهرۆی نهتهوهییه، تاکه ڕیگای تورکیا بۆ دهرچوون لهو قهیران و کێشانهیه که له پێشیدایه. به دڵنیاییهوه، ئهم پرۆسهی ههتاههتایی و پڕ له تهنگ و چهڵهمهیه فاکتەرگەلێکی زۆری بەدواوە دهبێت. بهم حاڵهوه، به ناچار دهبێت له جێگهیهکهوه دهست پێبکهین.

Li gor rapora Servîsa Kurmancî ya Kurdpress`ê ji zarê Rûdaw`ê, Piştî topbarankirina HSDê û YPGê li herêmên Kurdistana Sûriyê û bakurê Helebê, generalî Amerîkî Michael Barbero ragihand, pêwîst e Amerîka li hember Tirkiyê helwstek tund nîşan bide û sînorekê ji Enqerê re dane.

Generalê Artêşa Amerîka Michael Barbero ku pêştir serpireştiya rahênana hêzên Iraqê kiriye, daxwaz ji welatê xwe kir, ku helwestek tundtir li hember Tirkiyê ji xwe nîşan bide.

Michael Barbero ragihand, helwesta Washingtonê li hember Enqerê tund nebûye, ji ber wê pêwîst e Amerîka ligel Tirkiyê bi şêweyeke tundtir tevbigere.

Li ser topbarankirina herêmên Rojava û Yekîneyên Parastina Gel (YPG) û Hêzên Sûriya Demokrat (HSD), Barbero got: “Arîşeya Amerîkayê ev e ku di çend salên borî de helwesta wê li hember Tirkiyê nerm bûye û niha dema wê ye ku bi şêweyeke yekalîkir bi Enqerê re biaxive.”

Piştî ku di çend rojên borî de şervanên HSDê û YPGê bi piştgîriya balafirên şer ên Hêza Esmanî ya Rûsya, karîn balafirxaneya Minix, bajarokê Dêr Cemal, bajarê Til Refet û bajarokê Marih û çend gundan li bakurê Helebê û derdora Ezazê kontrol bikin, Tirkiyê dest bi topbarankirina Rojava û navendên YPGê û HSDê kir.

Îro jî û di pêncemîn rojê de Tirkiye li ser topbarankirina herêmên Rojava berdewam bû.

Li hember êrişên Tirkiyê li dijî YPGê û HSDê, di asta navdewletî de Fransa, Amerîka, Rûsya, Îran, Almanya û Yekîtiya Ewropa daxwaz ji Tirkiyê kirin, êrişên xwe rawestîne.

Herwiha Encumena Asayişa Navdewletî jî doh daxwaz ji Tirkiyê kir, topbarana ser YPGê bide sekinandin.

Encumena Asayişa Navdewletî li ser daxwaza Rûsya civiyabû.

بهپێی ههواڵی کوردپرێس، لهم ڕیوڕهسمهدا، سهرهتا موستهفا بهیگی، له ئهندامانی بنیاتنهری ئهم ئیئتیلافه به ئاماژه به پێکهاتهکان و دهستهکانی ئایینی و حسێنییەی کوردهکان له شاری تاران وتی: له ئێستادا نزیک به 6 بنکهی مهدهنی تۆمار کراوه و زۆرتر له 15 مزگهوت، حسێنییە و دهستهی ئایینیی حسێنی کوردهکان له تاراندا بوونی ههیه که له ههڵبژاردنهکانی شۆراکانی ئیسلامیی شاردا بهرهو ههڤگری دهڕۆن.

له درێژهدا محهمهد سدێقی، سهرۆکی خانهی کرماشان وهکوو میوانداری دانیشتنهکه، وێڕای بهخێرهێنانی ئامادهبووان، ئاماژهی به ناوچهی ڕۆژئاوای وڵات له ئاڵوگۆڕییه بنهڕهتییهکان له مێژووی ئێراندا کرد و وتی: پێش ئهوهی که پارێزگای کرماشانان، بهسهر پارێزگای بچووکتردا دابهش بێت، لهم نیشتمانه کهسانی بلیمهت و شارهزای زۆر له بوارهکانی هونهر، سیاسهت، فەرهەنگ، پاراستنی نیشتمانی ئازیزیان له ئاستی نهتهوهییدا ئامادەبوون.

سهرۆکی خانهی کرماشان له تاران، وتیشی: بەختەوەرانە له ئێستاشدا کهسایهتیی زانستی و سیاسی و جێبهجێکارانی نهتهوهیی زۆر لهم پارێزگا له ئاستی وڵاتدا بهناوبانگ بوونه و کاتی ئهوهش گهیشتووه که بتوانین له قەوارەی یهکپارچهیی له نێوان ئهو کهسانهی که له پارێزگاکانی ڕۆژئاوایی وڵاتدا بهرهو تاران هاتوون، ڕۆڵێکی گرینگ و بنهڕهتی له بنهمای ئیداری و سیاسیی پایتهختدا بگێڕین.

جهماڵ تاها، بهڕیوهبهری ئیئتیلافی کۆمهڵگای کوردیش یەکێکی دیکه لە پێشکهشکارانی ئهم هاوبیرییه، به ئاماژه به حهشیمهتی 5/1 میلیۆن کوردی ئهم بازگهی ههڵبژاردنهدا وتی: ئهگهرچی ههتا گهیشتن به خاڵی مهبهستی یهکپارچهیی، هێشتاش پێویستیمان به کار و تێکۆشانێکی بهرفراوان بۆ یهکپارچهیی ههیه، بهڵام ڕاستییەکەی ئهوهیه که کوردهکانی دانیشتووی پایتهخت به دووربوون له ههر چهشنه دهمارگرژی ئیتنیکی، له بوارهکانی جۆراوجۆر بوونهته سهرچاوهی خزمهتکردن به هاوپارێزگاییهکان و هاوشاریانی تارانی و دهیانههوێت که ڕادهی ئهم کاریگهربوونه بهرهو بوارهکانی مهجلیس و شۆراکانی ئیسلامیی شاری تاران و دهورووبهر بگهیێنن.

پاش ئهوانیش، نوێنهری سونقورییهکانی دانیشتووی تاران، وێڕای بهرزنرخاندنی ئهم کاره، وتی: جێگای وهها کارێک بۆ کاریگهری و درووستکردنی ئهم کاریگهرییه بۆ ئێمه له پایتهختدا، بهتایبهت پاش ڕێککهوتننامه چۆڵ بوو و هیوادارین که ئهم کارانه یارمهتیدهری یهکڕیزیی نهتهوهیی و ئاوهدانکردنهوه و یهکگرتووی و یهکپارچهیی نهتهوهیی ئێران ببێت.

جهمشید وهزیری له ئهندامانی دهستهی بهڕێوهبردنی ستادی ئیئتیلافی کوردهکانی تاران له دیمانه لهگهڵ کوردپرێسدا، وتی: ئامادهبووان له کۆتایی ئهم دانیشتنهدا جهختیان لهسهر ئامادهبوونی زۆرینهی خهڵک له ههڵبژاردنهکان و پاڵپشتی له ههموو کاندیدا کوردهکانی تاران و درووستکردنی لیستێکی ئیئتیلافی کرد.

بهڕێز دهباغی ئهندامی دیکهی دهستهی بهڕێوهبردنی ئهم بنکەیە وتی: ڕوانگهی ئێمه له ههڵبژاردنی کهسهکان و دانانی ئهوان له لیستی ئیئتیلاف، ڕوانگهیهکی سهرۆی حیزبی و له پێناوی گهشهسهندن و پێشکهوتنی نهتهوهیی و له ئاکامدا پێشکهوتنی ناوچهیی کوردهکانی تاران و ههروهها ناوچه کوردنشینهکانه.

"ڕۆحی زهمانه پێمان دهڵێت: لهگهڵ ڕێزدانان بۆ سنوورهکان، ئێمه دهبێت له دهرهوهی سنوورهکانی خۆمان ناوچهی هاوبهشی ئابووری، سیاسی و فەرهەنگی دروست بکهین و بهم شێوهیه خهڵک له یهکتر نزیک ".

ئهمە یەکێک لە وتهکانی عومهر چلیک وتهبێژی پارتی داد و گهشه (AKP) له کۆبوونهوهیهکی ڕۆژنامهوانی له ڕێکهوتی 4ی فێبریوێری بوو. ناوبراو ههروهها به ڕاشکاوی ڕایگهیاند که پهیماننامهی سایس پیکۆ که 100 ساڵ لهوە پێش له ڕۆژههڵاتی ناوهڕاستدا دامهزرا، "دهستکرد" بوو و "ڕوانگهی سهرهتایی و سهدهی نۆزدهههمیی دهوڵهت-میللهت" دهبێت پێداچوونهوهی لهسهر بکرێت.

ئهم ڕوانگه نوێیه ههر ئهو شتهیه که تورکیا بۆ تێپهڕین له قهیرانێک که بهرهوڕووی بووهتهوه، واته قهیرانی باکووری سووریا، پێویستی پێیه.

لایهنگریی ویلایهته یهکگرتووهکانی ئهمریکا له پارتی یهکێتی دیموکراتیکی سووریا (PYD) به تهواوی دیار بووه. ههر ئهو ڕۆژهی که به بۆنهی پێداگریی تورکیا ڕێگه به PYD نهدرا که له دانوستانی ژێنێڤدا بهشداری بکات، برێت مهک گۆرک نوێنهری باراک ئۆباما، سهرۆک کۆماری ویلایهته یهکگرتووهکان له ئیئتیلافی دژ به دهوڵهتی ئیسلامیی عێراق و شام (داعش) له کانتۆنهکانی باکووری سووریا دیداری کرد و وێنهکانی ئهم چاوپێکهوتنهی له تویتێردا بڵاوکردهوه.

ڕووسیاش له کاتێکهوه که پهیوهندییهکانی لهگهڵ تورکیا تووشی ئاڵۆزی بووه، ئیدی له پاڵپشتیی ڕاشکاوانه له PYD درێخی نهکردووه. وێڕای ئهمه، حهوتهی ڕابردوو PYD ڕایگهیاند که به نوێنهرایهتی له سێ کانتۆنی باکووری سووریا له مۆسکۆ نووسینگهی نوێنهرایهتی دهکاتهوه.

وێدەچێت که چیدی ناتوانین بهربهست له بۆ پێکهاتنی شوناسی کوردی لهباکووری تورکیا دابنین. شهرعییهتی نێونهتهوهیی و متمانه بهخۆیهک که PYD به بۆنهی دهوری له بهرنگاربوونهوهی داعش بهxadدهستی هێناوه، زۆر باشه.

له لایهکی دیکهوه کێشهی تورکیا لهگهڵ PYD ، هاوکاریی ئهم وڵاتهی لهگهڵ ویلایهته یهکگرتووهکانی ئهمریکا بهرهوڕووی کێشه دهکاتهوه. له حاڵێکدا که ئهمریکا له بهرهنگاربوونهوهی گۆڕهپانی دژ به داعش، به گشتی به PYD و لقی سهربازیی ئهم پارته، واته یهکینهکانی پاراستنی گهل (YPG) پشتی بهستووه، ئهنقهره سووره لهسهر دژایهتیxad لهگهڵ ئهم بڕیاره و ههر ئهمهش بۆته هۆی ڕاوهستانی ههموو گهڵاله هاوبهشهکانی دوو وڵات. به کورتی، کێشهی PYD به تهواوی تهنگی به تورکیا ههڵچنیوه و توانستی خۆنواندنی لێ ستاندووە.

وێڕای ئهمه، وهها بهدی دهکرێت که بهشار ئهسهد سهرۆک کۆماری سووریا، PYDهی وهکوو ئامرازێک و له ناوچهکانی باکووری سووریا وهکوو ناوچهیهکی نێوان له بهرانبهر تورکیا بهکار دێنێت. ههروهکوو باوکی خۆی، حافز ئهسهد که له ساڵهکانی دهیهی 1980 و 1990 به ماوهی نزیک به 20 ساڵ له دیمهشق میوانداری له عهبدوڵڵا ئۆجهلان ڕێبهری پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) دهکرد. خراپترین بهشی ئهم کێشهیه، گهڕانهوه بهرهو دوا له تورکیایه. به پاڵپشتیی بهربڵاو له PYD YPG، PKK توانیویه که چالاکییهکانی خۆی له ناوخۆی تورکیا لهسهر بگرێتهوه و توندتری بکاتهوه.

به ڕوانینێکی زیرهکانه دهتوانین به ڕوونی ببینین که ئاسایی کردنهوهی پهیوهندییهکان لهگهڵ PYD دهتوانێت کارتی کوردهکان له دهستی بهشار ئهسهد بستێنێتهوه و ڕێگه بۆ هاریکاری زۆرتر لهگهڵ ویلایهته یهکگرتووهکانی ئهمریکا و چارهسهریی قهیرانی ناوخۆ باشتر بکات. پاش ئهمهش، قهیرانی چارهسهرنهکراوی سووریا بووهته هۆی درووستبوونی کیشهگهلێک که تورکیا به تهنیایی ناتوانێت چارهسهریان بکات. بوونی شوناسی کوردی لهگهڵ پهیوهندییهکی دۆستانه به درێژایی سنوورهکانی تورکیا دهتوانێت ناوچهیهکی حایێل له بهرانبهر زۆرێک لهم کێشانه درووست بکات. به دڵنیاییهوه بۆ ئهنقهره باشتر ئهوهیه که له دراوسێیهتی خۆی، کهسێکی هاوئاههنگ لهگهڵ خۆی ببینێت، نهک حکوومهتێک که لهژێر کاریگهری هێزه بیانییهکانی دیکه به ڕێوه دهچێت.

ههر بهم بۆنهوه، تاکه ڕێگا بۆ بهدهست هێنانی ئهم ڕێگهچاره ئایدیالە، قبووڵکردنی شێوهیهکی بیرکردنهوهیه که عومهر چلیک باسی لێ دەکات.

تارق چلنک ڕێبهری ئێکۆپۆلیتیک، که بنکهیهکی ڕاوێژکاریی سهربهخۆیه و له ساڵی 2007 بۆ لێکۆڵینهوه سهبارهت به کێشهی کوردهکان دامهزرا، ماوهیهکی زۆره که لهسهر ئهم مۆدیله کار دهکات. من لە گەڵ چلنک گفتوگۆم کرد و مۆدیلێکی سهرو نهتهوهیی بۆ باس کردم که به بڕوای ئهوان تورکیا دهبێت ههرچی زووتر بهکاری بهێنێت.

چلنک وتی تورکیا دهبێت کوردستانی سووریا له بواری ئابووری، فەرهەنگی، سیاسی و زانیاری-هێمنایهتی یهکدهست بکات و زیادیکرد که ئهنقهره دهبێت لهگهڵ ئهم ناوچهیهدا پهیوهندیی بازرگانی ئهنجام بدات، ههر بهو چهشنه که لهگهڵ حکوومهتی ههرێمی کوردستان له باکووری عێراقدا پەیوهندی بازرگانی ههیه، و دهبێت بۆ بنیاتنانهوهی سهرلهنوێی سهربازی و لۆجێستیکیی کوردستانی سووریا یارمهتی بدات و پاڵپشتی بکات.

ناوبراو وتیشی: "بانکهکانی تورکیا دهبێت لهوێدا پەل داکوتن، ئهرتهشی تورکیا دهبێت دهست به فێرکاریی سهربازیی YPG بدات. له جێگای بنکهکانی ئاسمانی ئهمریکی و ڕووسی، دهبێت پێگهی ئاسمانی تورکیا لهوێ دابمهزرێت. ئێمه تهنانهت دەبێ لە پێناو دامهزرانی پهرلهمانی ئهوانیش یەکەم هەنگاوەکان هەڵێنین، ئەویش بە شێوەی "مۆدیلێکی کانتۆنی دیموکراتیک".

چلنک ئاماژهی بەوەدا که "وهکوو پێش مهرجێک، PYD دهبێت ئیزن بدات که ئهو تورکەمان و عهرهبانهی که له ناوچهکهدا دهرکراون، بگهڕێنهوه. به واتایهکی دیکه، PYD دهبێت تێبکۆشێت که له هاوئاههنگی لهگهڵ کهسانی دیکه، درێژه به ژیانی خۆی بدات".

ئهم مۆدیله زۆر ژیرانه بهدی دهکرێت، بهڵام ئێستا که قهیران و تهنگهژه له ناوخۆی تورکیادا گهیشتووهته ئهم ئاسته، چۆن دهتوانین لهگهڵ PYD پهیوهندی بگرن؟ چلنک دهرئهنجامی ئهم هاوکێشەی ئاوەژوو. ئهو لای وایه که کێشاندنی PYD و YPG به بوارێکی دیموکراتیک و مهدهنی و پێکهێنانی بوونێکی خۆسهرییانه له باکووری سووریا، دهبێته هۆی هاندانی PKK. ئهم کاره دهبێته هۆی ئهوهی که ئهم ڕێکخراوه "ناوچهی سهربهخۆی ناڕاستهوخۆ" وهدهست بێنێت و له ئاکامدا بهرهو چەک داماڵین هان بدرێت. ناوبراو زیادیکرد: "بهم شێوه، ئهنقهره شێوهیهکی دهرچوون له قهیرانی نیشانی PKK داوه".

به کورتی، چلنک "چهکدانانی له ڕێگای PYDهوه" ئاراستە دەکا و ڕیگهچارهیهک بۆ چارهسهری قهیرانی کوردستانی سووریا پێشنیار دهکات.

وهها بهدی دهکرێت که ئهم ڕوانگه سهرۆی نهتهوهییه، تاکه ڕیگای تورکیا بۆ دهرچوون لهو قهیران و کێشانهیه که له پێشیدایه. به دڵنیاییهوه، ئهم پرۆسهی ههتاههتایی و پڕ له تهنگ و چهڵهمهیه فاکتەرگەلێکی زۆری بەدواوە دهبێت. بهم حاڵهوه، به ناچار دهبێت له جێگهیهکهوه دهست پێبکهین.